Το PSMA (Prostate – Specific Membrane Antigen) είναι μια πρωτεΐνη που εκφράζεται σε υψηλά επίπεδα στα καρκινικά κύτταρα του προστάτη.
Η απεικόνιση με PSMA PET-CT ή PSMA PET-MRI χρησιμοποιεί ραδιοφάρμακα που στοχεύουν αυτό το μόριο, επιτρέποντας τον εντοπισμό καρκινικών εστιών.
- Σταδιοποίηση νεοδιαγνωσθέντος καρκίνου προστάτη υψηλού κινδύνου
- Ανίχνευση υποτροπής μετά από θεραπεία (π.χ. μετά από ριζική προστατεκτομή ή ακτινοβολία)
- Συμπλήρωμα της MRI σε περιπτώσεις με ασαφή εικόνα
- Ανίχνευση μεταστάσεων σε λεμφαδένες ή οστά
- Δεν αντικαθιστά τη βιοψία - δεν επιβεβαιώνει διάγνωση χωρίς ιστολογική εξέταση
- Μπορεί να μην ανιχνεύσει πολύ μικρές εστίες
- Υψηλό κόστος και περιορισμένη διαθεσιμότητα
- Ψευδώς θετικά αποτελέσματα σε φλεγμονές ή καλοήθεις αλλοιώσεις
Η βιοψία προστάτη είναι απαραίτητη για την ιστολογική επιβεβαίωση του καρκίνου. Οι νεότερες οδηγίες (EAU, AUA) προτείνουν MRI – καθοδηγούμενη στοχευμένη βιοψία.
• Στοχευμένη (fusion ή in-bore MRI biopsy):
– Εντοπίζει τις ύποπτες περιοχές με βάση την MRI
• Τυχαία (συστηματική):
– 12 πυρήνες από όλες τις ζώνες του προστάτη
• Συνδυασμός:
– Η πιο ακριβής προσέγγιση
– Όταν η MRI δεν δείχνει ύποπτη περιοχή (PI-RADS ≤2) και ο ασθενής έχει χαμηλό PSA
– Όταν υπάρχουν σημαντικοί κίνδυνοι ή αντενδείξεις
– Σε επιλεγμένους ασθενείς με παρακολούθηση (active surveillance)
Δεν είναι καθιερωμένο πρότυπο να προηγείται PSMA PET της βιοψίας. Μπορεί να βοηθήσει σε εξαιρετικά επιλεγμένες περιπτώσεις αλλά δεν αντικαθιστά τη μαγνητική ή τη βιοψία.
Η βέλτιστη προσέγγιση για τη διάγνωση και σταδιοποίηση του καρκίνου του προστάτη συνδυάζει την MRI, την ιστολογική επιβεβαίωση μέσω βιοψίας και, όπου ενδείκνυται, την υψηλής ευαισθησίας απεικόνιση με PSMA PET.
